Chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc

Trong vài năm trở lại đây, chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc liên tục được điều chỉnh theo hướng siết chặt và chuẩn hóa hơn. Sự thay đổi này tác động trực tiếp đến doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm và hàng tiêu dùng. Việc cập nhật đúng quy định không chỉ giúp hàng hóa thông quan thuận lợi mà còn hạn chế đáng kể nguy cơ phát sinh chi phí hoặc bị trả hàng.

Chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc là gì?

Trong những năm gần đây, Trung Quốc liên tục điều chỉnh chính sách nhập khẩu theo hướng siết chặt quản lý và tăng khả năng kiểm soát nguồn gốc hàng hóa. Thay vì chỉ kiểm tra tại cửa khẩu như trước, nước này hiện áp dụng cơ chế quản lý toàn chuỗi từ vùng nguyên liệu, sản xuất, đóng gói cho đến vận chuyển và thông quan.

Một trong những thay đổi lớn nhất là việc Trung Quốc triển khai các quy định mới của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), đặc biệt là:

• Lệnh 248 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC Decree 248): Đây là quy định về “Quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu”. Theo đó, nhiều doanh nghiệp sản xuất và chế biến thực phẩm muốn xuất khẩu vào Trung Quốc bắt buộc phải đăng ký với GACC trước khi xuất khẩu.
• Lệnh 249 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC Decree 249): Quy định này liên quan đến “Biện pháp quản lý an toàn thực phẩm xuất nhập khẩu”. Nội dung tập trung vào kiểm soát an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, kiểm tra hồ sơ và trách nhiệm của doanh nghiệp xuất khẩu.
• Các nghị định thư (Protocol) đối với từng loại nông sản: Với nhiều mặt hàng như sầu riêng, chuối, chanh leo hay tổ yến, Trung Quốc áp dụng nghị định thư riêng giữa hai nước. Trong đó quy định cụ thể về mã vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm dịch và tiêu chuẩn kỹ thuật.
• Quy định về mã vùng trồng và mã cơ sở đóng gói: Đây hiện là điều kiện gần như bắt buộc với nông sản xuất khẩu chính ngạch. Toàn bộ vùng trồng và cơ sở đóng gói phải được đăng ký, giám sát và nằm trong danh sách được phía Trung Quốc phê duyệt.

Quy định về mã vùng trồng là bắt buộc

Điểm đáng chú ý là Trung Quốc hiện không còn quản lý theo kiểu “hàng đến cửa khẩu mới kiểm tra”, mà chuyển sang kiểm soát ngay từ nguồn sản xuất. Điều này buộc doanh nghiệp xuất khẩu phải chuẩn hóa toàn bộ quy trình từ canh tác, đóng gói cho đến hồ sơ và truy xuất nguồn gốc nếu muốn xuất khẩu ổn định và lâu dài.

Những thay đổi đáng chú ý trong chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc

Những năm gần đây, Trung Quốc liên tục điều chỉnh chính sách theo hướng nâng cao tiêu chuẩn kiểm soát nhập khẩu. Đây là lý do nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn dù trước đó vẫn xuất khẩu bình thường.

• Siết chặt quản lý truy xuất nguồn gốc hàng hóa: Hầu hết hàng hóa, đặc biệt là nông sản và thực phẩm, đều phải chứng minh rõ nguồn gốc sản xuất. Việc thiếu mã vùng trồng, cơ sở đóng gói hoặc thông tin truy xuất là nguyên nhân phổ biến khiến hàng bị giữ lại.
• Tăng cường kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm: Trung Quốc hiện kiểm tra rất kỹ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, tiêu chuẩn vệ sinh và các yếu tố an toàn sinh học. Những mặt hàng không đạt tiêu chuẩn có thể bị trả về hoặc tạm dừng nhập khẩu.
• Bắt buộc đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu đối với nhiều nhóm hàng: Nhiều ngành hàng phải đăng ký với cơ quan hải quan Trung Quốc trước khi xuất khẩu. Điều này giúp phía nhập khẩu quản lý được doanh nghiệp và nguồn hàng từ đầu.
• Quy định nhãn mác và bao bì chặt chẽ hơn: Thông tin trên bao bì cần chính xác và đồng nhất với hồ sơ xuất khẩu. Sai sót nhỏ về nhãn mác cũng có thể khiến lô hàng bị kiểm tra bổ sung.

Các quy định bắt buộc khi xuất khẩu hàng hóa vào Trung Quốc

Đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu với Trung Quốc

• Nhiều nhóm hàng bắt buộc phải đăng ký trước khi xuất khẩu: Doanh nghiệp cần đăng ký thông tin với cơ quan hải quan Trung Quốc theo đúng ngành hàng liên quan. Nếu chưa đăng ký, hàng hóa có thể không được phép nhập khẩu.
• Thông tin doanh nghiệp phải đồng nhất và minh bạch: Từ tên doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đến mã đăng ký đều phải chính xác và thống nhất với hồ sơ thực tế.
• Một số ngành hàng có yêu cầu kiểm tra bổ sung: Đặc biệt với thực phẩm và nông sản, phía Trung Quốc có thể yêu cầu đánh giá thêm về quy trình sản xuất hoặc điều kiện nhà máy.

Nhiều nhóm hàng bắt buộc phải đăng ký trước khi xuất khẩu

Quy định về truy xuất nguồn gốc trong chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc

• Hàng hóa phải truy xuất được từ sản xuất đến xuất khẩu: Đây là yêu cầu bắt buộc với phần lớn mặt hàng nông sản và thực phẩm. Thông tin truy xuất cần thể hiện rõ ràng và có thể kiểm tra khi cần.
• Mã vùng trồng và cơ sở đóng gói phải hợp lệ: Với nông sản, việc thiếu hoặc sử dụng sai mã số là nguyên nhân phổ biến khiến hàng không đủ điều kiện nhập khẩu.
• Toàn bộ thông tin phải thống nhất giữa hàng hóa và hồ sơ: Chỉ cần sai lệch nhỏ giữa nhãn hàng và chứng từ cũng có thể làm kéo dài thời gian thông quan.

Quy định về nhãn mác hàng hóa trong chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc

• Nhãn hàng phải thể hiện đầy đủ thông tin bắt buộc: Bao gồm tên sản phẩm, xuất xứ, doanh nghiệp sản xuất, thông tin nhập khẩu và các nội dung theo yêu cầu của phía Trung Quốc.
• Ngôn ngữ và cách trình bày cần đúng quy định: Một số nhóm hàng yêu cầu thể hiện bằng tiếng Trung hoặc theo mẫu quy chuẩn cụ thể.
• Thông tin trên nhãn phải trùng khớp với hồ sơ khai báo: Đây là yếu tố thường bị doanh nghiệp xem nhẹ nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình kiểm tra tại cửa khẩu.

Quy định về kiểm dịch và an toàn thực phẩm trong chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc

• Hàng hóa phải đáp ứng tiêu chuẩn kiểm dịch nhập khẩu: Đặc biệt với nông sản, thực phẩm và hàng có nguồn gốc sinh học, kiểm dịch là điều kiện bắt buộc trước khi thông quan.
• Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất bị kiểm soát rất chặt: Trung Quốc có quy định riêng về ngưỡng an toàn. Hàng vượt mức cho phép sẽ bị từ chối nhập khẩu.
• Quy trình sản xuất và bảo quản cũng được xem xét: Không chỉ sản phẩm cuối cùng, toàn bộ chuỗi sản xuất đều có thể bị kiểm tra nếu phát sinh vấn đề.

Chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc đối với nông sản

Nông sản hiện là nhóm hàng chịu tác động mạnh nhất từ các thay đổi trong chính sách nhập khẩu của Trung Quốc. Nếu trước đây việc gửi hàng đi Trung Quốc xuất khẩu còn khá linh hoạt, thì hiện tại Trung Quốc đã chuyển sang mô hình quản lý theo chuỗi, kiểm soát từ vùng trồng cho đến khi hàng hóa được thông quan.

Điều này khiến doanh nghiệp không thể chỉ tập trung vào khâu vận chuyển, mà buộc phải chuẩn hóa toàn bộ quy trình sản xuất và hồ sơ liên quan.

• Chỉ các mặt hàng đã được Trung Quốc phê duyệt mới được phép xuất khẩu chính ngạch: Mỗi mặt hàng muốn xuất khẩu chính thức đều phải trải qua quá trình đàm phán kỹ thuật và ký nghị định thư giữa hai nước. Vì vậy, không phải bất kỳ loại nông sản nào cũng có thể xuất khẩu chính ngạch dù có nhu cầu thị trường.
• Bắt buộc phải có mã vùng trồng và mã cơ sở đóng gói hợp lệ: Vùng trồng và cơ sở đóng gói phải được đăng ký, giám sát và nằm trong danh sách được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt. Nếu thiếu hoặc sử dụng sai mã số, hàng hóa có thể bị từ chối ngay tại cửa khẩu.
• Tăng cường kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và an toàn thực phẩm: Những lô hàng có dư lượng vượt ngưỡng hoặc chứa chất không được phép sử dụng có thể bị trả về, tiêu hủy hoặc tạm dừng nhập khẩu trong thời gian dài.
• Siết chặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc: Toàn bộ thông tin từ vùng trồng, quy trình canh tác, cơ sở đóng gói cho đến vận chuyển đều phải truy xuất được khi cần.
• Tăng cường kiểm tra thực tế tại cửa khẩu và hậu kiểm sau nhập khẩu: Không chỉ kiểm tra giấy tờ, phía Trung Quốc hiện còn thực hiện kiểm tra thực tế và có thể truy xuất ngược sau khi hàng đã lưu thông trên thị trường. Nếu phát hiện vi phạm, doanh nghiệp có nguy cơ bị đưa vào danh sách kiểm soát đặc biệt.

Tăng cường kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật

Chi tiết tại: Gửi nông sản đi Trung Quốc: Điều kiện, quy trình và chi phí cụ thể

Chính sách nhập khẩu đối với hàng tiêu dùng và hàng công nghiệp

Không chỉ nông sản, nhóm hàng tiêu dùng và hàng công nghiệp cũng đang được Trung Quốc tăng cường kiểm soát theo hướng chuẩn hóa và minh bạch hơn.

Đặc biệt với các sản phẩm liên quan đến sức khỏe, công nghệ hoặc an toàn người tiêu dùng, yêu cầu nhập khẩu hiện cao hơn rất nhiều so với trước đây.

• Hàng điện tử, máy móc và thiết bị kỹ thuật phải đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng: Nhiều mặt hàng cần có chứng nhận kỹ thuật, kiểm định chất lượng hoặc đáp ứng tiêu chuẩn riêng của Trung Quốc trước khi được nhập khẩu. Nếu không đạt yêu cầu, hàng có thể không được thông quan dù đã vận chuyển đến cửa khẩu.
• Hàng tiêu dùng bị kiểm soát chặt về nhãn mác và thông tin sản phẩm: Bao bì phải thể hiện đầy đủ thông tin về xuất xứ, thành phần, nhà sản xuất và đơn vị nhập khẩu. Ngoài ra, nhiều nhóm hàng yêu cầu thể hiện bằng tiếng Trung theo đúng quy chuẩn quy định.
• Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và sản phẩm liên quan sức khỏe cần kiểm tra bổ sung: Đây là nhóm hàng được kiểm soát đặc biệt. Một số sản phẩm có thể phải đăng ký lưu hành, kiểm nghiệm hoặc cung cấp thêm hồ sơ chứng minh nguồn gốc và thành phần.
• Một số mặt hàng công nghiệp yêu cầu chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn Trung Quốc: Ví dụ như linh kiện điện tử, thiết bị điện hoặc sản phẩm cơ khí có thể cần chứng nhận CCC (China Compulsory Certification) trước khi được phép lưu thông trên thị trường.
• Kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa ngày càng đồng bộ hơn: Hiện nay, phía Trung Quốc không chỉ đối chiếu giấy tờ mà còn kiểm tra trực tiếp sản phẩm, bao bì và thông tin kỹ thuật. Điều này khiến các sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến thời gian thông quan.

So sánh chính sách nhập khẩu mới và trước đây

Những khó khăn doanh nghiệp thường gặp khi xuất khẩu sang Trung Quốc

Khi chính sách nhập khẩu liên tục thay đổi, rất nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn không phải vì thiếu thị trường, mà do chưa kịp thích nghi với cách quản lý mới.

• Không cập nhật kịp thời quy định nhập khẩu mới: Trung Quốc thay đổi chính sách khá thường xuyên, đặc biệt với nông sản và thực phẩm. Nếu không theo dõi sát, doanh nghiệp rất dễ chuẩn bị thiếu hồ sơ hoặc áp dụng quy trình đã lỗi thời.
• Thiếu khả năng kiểm soát truy xuất nguồn gốc: Đây là vấn đề phổ biến với hàng thu gom từ nhiều nguồn khác nhau. Khi không kiểm soát được vùng trồng hoặc quy trình sản xuất, doanh nghiệp rất khó đáp ứng yêu cầu nhập khẩu hiện nay.
• Sai sót trong hồ sơ và nhãn mác hàng hóa: Chỉ cần sai lệch nhỏ giữa bao bì, chứng từ và hàng thực tế cũng có thể khiến lô hàng bị giữ lại để kiểm tra bổ sung.
• Không kiểm soát chất lượng từ đầu chuỗi sản xuất: Nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung kiểm tra ở khâu cuối, trong khi phía Trung Quốc hiện kiểm soát từ giai đoạn sản xuất ban đầu.
• Phụ thuộc quá nhiều vào hình thức xuất khẩu ngắn hạn: Một số doanh nghiệp vẫn vận hành theo mô hình linh hoạt trước đây, dẫn đến khó thích nghi khi chính sách chuyển sang ưu tiên chính ngạch và tiêu chuẩn hóa.

Sai sót trong nhãn mác hàng hóa

Cách đáp ứng chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc

Trong bối cảnh quy định ngày càng chặt chẽ, doanh nghiệp muốn xuất khẩu ổn định cần thay đổi từ tư duy đến quy trình vận hành.

• Chuẩn hóa quy trình sản xuất và đóng gói ngay từ đầu: Việc kiểm soát từ vùng nguyên liệu giúp đảm bảo tính đồng bộ và hạn chế rủi ro về truy xuất nguồn gốc hoặc chất lượng hàng hóa.
• Theo dõi thường xuyên các thay đổi về chính sách nhập khẩu: Trung Quốc cập nhật quy định khá nhanh, đặc biệt với thực phẩm và nông sản. Việc cập nhật sớm giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh trước khi xuất hàng.
• Kiểm soát chặt hồ sơ, nhãn mác và chứng từ liên quan: Tất cả thông tin trên hàng hóa và hồ sơ cần thống nhất tuyệt đối để tránh phát sinh trong quá trình kiểm tra tại cửa khẩu.
• Đầu tư vào chất lượng thay vì chỉ cạnh tranh giá: Trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp có quy trình ổn định và chất lượng đồng đều sẽ có lợi thế hơn nhiều so với mô hình cạnh tranh bằng giá thấp.
• Làm việc với đơn vị logistics có kinh nghiệm thực tế tuyến Trung Quốc: Đơn vị vận chuyển không chỉ đảm nhận giao nhận hàng hóa, mà còn hỗ trợ xử lý hồ sơ, kiểm dịch và các phát sinh liên quan đến thông quan.

Dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu sang Trung Quốc tại VietCargo

VietCargo cung cấp giải pháp hỗ trợ xuất khẩu theo hướng đồng bộ và thực tế, giúp doanh nghiệp thích nghi tốt hơn với các thay đổi trong chính sách nhập khẩu mới của Trung Quốc.

• Tư vấn điều kiện và quy định theo từng nhóm hàng cụ thể: Mỗi nhóm hàng sẽ có yêu cầu nhập khẩu khác nhau. VietCargo hỗ trợ rà soát điều kiện cần thiết để doanh nghiệp chuẩn bị đúng ngay từ đầu.
• Hỗ trợ xử lý hồ sơ, kiểm dịch và thủ tục xuất khẩu: Bao gồm khai báo hải quan, kiểm dịch thực vật, chứng từ xuất khẩu và các giấy tờ liên quan đến yêu cầu nhập khẩu của Trung Quốc.
• Đề xuất phương án vận chuyển phù hợp với từng loại hàng: Dựa trên đặc điểm hàng hóa, thời gian giao hàng và chi phí, VietCargo sẽ tư vấn phương án tối ưu nhằm hạn chế rủi ro trong quá trình vận chuyển.
• Theo dõi và hỗ trợ xử lý phát sinh trong quá trình thông quan: Đội ngũ theo dõi xuyên suốt đơn hàng, hỗ trợ xử lý nhanh các vấn đề phát sinh để đảm bảo tiến độ giao nhận ổn định hơn.

Đề xuất phương án vận chuyển đối với từng loại hàng

Chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc đang thay đổi theo hướng kiểm soát chặt chẽ và tiêu chuẩn hóa hơn trước rất nhiều. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ chuẩn bị tốt ở khâu vận chuyển, mà cần kiểm soát đồng bộ từ sản xuất, đóng gói, truy xuất nguồn gốc cho đến hồ sơ xuất khẩu.

Liên hệ VietCargo qua hotline 0283.6066.666 hoặc 0931.620.000 để được tư vấn chi tiết về chính sách nhập khẩu mới nhất của Trung Quốc và xây dựng phương án xuất khẩu phù hợp cho từng loại hàng hóa.

Xem thêm: