Trong những năm gần đây, xuất khẩu sang Trung Quốc theo đường chính ngạch đang trở thành xu hướng tất yếu khi các quy định về kiểm dịch, chất lượng và truy xuất nguồn gốc ngày càng chặt chẽ. Việc nắm vững Quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc sẽ giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, tối ưu thời gian xử lý và hạn chế tối đa rủi ro phát sinh trong quá trình xuất khẩu. Bài viết dưới đây VietCargo sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu để bạn có thể áp dụng ngay vào thực tế.
Thông quan chính ngạch sang Trung Quốc là gì?
Thông quan chính ngạch sang Trung Quốc là hình thức xuất khẩu hàng hóa hợp pháp, được thực hiện thông qua các cửa khẩu quốc tế với đầy đủ bộ chứng từ theo quy định của cơ quan hải quan hai nước. Toàn bộ quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc này đòi hỏi doanh nghiệp phải có hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, chứng nhận xuất xứ và các loại giấy tờ kiểm dịch (tùy từng mặt hàng). Đây là phương thức xuất khẩu được kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ đúng quy định thương mại quốc tế.
Phân biệt chính ngạch và tiểu ngạch
| Tiêu chí | Chính ngạch | Tiểu ngạch |
| Tính pháp lý | Hợp pháp, có đầy đủ chứng từ | Linh hoạt, ít chứng từ |
| Hình thức giao dịch | Có hợp đồng ngoại thương rõ ràng | Thường giao dịch đơn giản, trực tiếp |
| Kiểm soát hải quan | Kiểm tra chặt chẽ, minh bạch | Kiểm soát lỏng hơn |
| Rủi ro | Thấp, ổn định lâu dài | Cao, dễ bị ách tắc hoặc thay đổi chính sách |
| Khả năng mở rộng | Phù hợp doanh nghiệp lớn và dài hạn | Chủ yếu nhỏ lẻ, ngắn hạn |
Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng siết chặt các quy định về nhập khẩu, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc, hình thức tiểu ngạch không còn đảm bảo tính ổn định cho hoạt động xuất khẩu. Việc chuyển sang chính ngạch giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro bị ùn tắc tại cửa khẩu, hạn chế tình trạng trả hàng và nâng cao uy tín trong giao thương quốc tế. Đồng thời, đây cũng là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp mở rộng thị trường, ký kết các hợp đồng lớn và phát triển hoạt động xuất khẩu một cách bền vững, lâu dài.

Thông quan chính ngạch sang Trung Quốc là gì?
Điều kiện để hàng hóa được thông quan chính ngạch sang Trung Quốc
Trong quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc, doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời điều kiện pháp lý, sản phẩm và bao bì.
Điều kiện về pháp lý doanh nghiệp
Trước hết, doanh nghiệp phải là đơn vị được đăng ký hợp pháp tại Việt Nam, có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh còn hiệu lực và ngành nghề phù hợp với hoạt động xuất nhập khẩu. Ngoài ra, doanh nghiệp cần:
- Có mã số thuế và mã số xuất nhập khẩu hợp lệ
- Đăng ký tài khoản hải quan điện tử (VNACCS/VCIS) để thực hiện khai báo
- Có tài khoản ngân hàng phục vụ thanh toán quốc tế (T/T, L/C…)
- Ký kết hợp đồng ngoại thương rõ ràng với đối tác Trung Quốc
Với một số mặt hàng đặc thù, doanh nghiệp còn phải có giấy phép xuất khẩu riêng do bộ ngành quản lý (ví dụ: nông sản, thực phẩm, dược liệu…).
Điều kiện về sản phẩm
Hàng hóa muốn xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc cần đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng tương đối nghiêm ngặt. Tùy từng nhóm hàng sẽ có yêu cầu khác nhau, nhưng nhìn chung bao gồm:
- Chất lượng sản phẩm ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn của thị trường nhập khẩu
- Truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đặc biệt với nông sản (mã vùng trồng, mã cơ sở đóng gói)
- Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật/động vật đối với hàng tươi sống
- Chứng nhận kiểm định chất lượng (nếu phía Trung Quốc yêu cầu theo từng thời điểm)
- Không nằm trong danh mục hàng hóa bị hạn chế hoặc cấm nhập khẩu
Đối với nông sản xuất khẩu, Trung Quốc thường siết rất chặt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, độ an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn bảo quản trong quá trình vận chuyển.
Điều kiện về bao bì, nhãn mác
Bao bì không chỉ mang tính nhận diện mà còn là yêu cầu bắt buộc trong thông quan chính ngạch. Doanh nghiệp cần đảm bảo:
- Nhãn sản phẩm có thông tin bằng tiếng Trung theo quy định
- Thể hiện đầy đủ: tên hàng, xuất xứ, thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng
- Có mã truy xuất hoặc mã QR (nếu thuộc nhóm hàng yêu cầu)
- Bao bì chắc chắn, phù hợp vận chuyển đường dài (đặc biệt đường bộ và container lạnh)
- Đóng gói đúng quy cách để tránh hư hỏng trong quá trình kiểm hóa
Một số mặt hàng còn yêu cầu thiết kế bao bì riêng theo tiêu chuẩn thị trường Trung Quốc, đặc biệt là thực phẩm và hàng tiêu dùng.
Quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc
Quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc là một chuỗi các bước liên kết chặt chẽ từ khâu ký kết hợp đồng, chuẩn bị chứng từ cho đến khai báo hải quan và hoàn tất thủ tục nhập khẩu tại Trung Quốc. Mỗi bước đều có yêu cầu riêng về hồ sơ và tính chính xác, vì vậy doanh nghiệp cần thực hiện tuần tự và đồng bộ để tránh sai sót gây chậm trễ hoặc phát sinh chi phí không cần thiết.
Bước 1: Ký kết hợp đồng ngoại thương
Đây là bước đầu tiên trong quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc và mang tính pháp lý quan trọng trong toàn bộ quy trình xuất khẩu. Hợp đồng ngoại thương cần được thống nhất rõ ràng giữa hai bên về:
- Thông tin hàng hóa: tên, số lượng, quy cách
- Giá cả và điều kiện thanh toán (T/T, L/C…)
- Điều kiện giao hàng theo Incoterms (EXW, FOB, CIF…)
- Thời gian giao hàng và trách nhiệm hai bên
- Điều khoản xử lý rủi ro, khiếu nại và kiểm định
Một hợp đồng rõ ràng sẽ là cơ sở để thực hiện các bước khai báo và thông quan sau này.
Bước 2: Chuẩn bị bộ chứng từ xuất khẩu
Bộ chứng từ là yếu tố bắt buộc để hàng hóa được thông quan chính ngạch. Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ và đồng nhất thông tin giữa các giấy tờ, bao gồm:
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Đây là chứng từ thể hiện giá trị hàng hóa, thông tin người bán – người mua, điều kiện giao hàng và phương thức thanh toán. Invoice phải thống nhất tuyệt đối với các chứng từ khác về tên hàng, số lượng và đơn giá.
- Phiếu đóng gói (Packing List): Tài liệu này mô tả chi tiết cách đóng gói hàng hóa như số kiện, trọng lượng tịnh, trọng lượng cả bì, kích thước từng kiện. Packing List giúp hải quan dễ dàng kiểm tra thực tế hàng hóa so với khai báo.
- Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract): Là cơ sở pháp lý ràng buộc giữa bên xuất khẩu và nhập khẩu, quy định rõ điều kiện giao dịch, thời gian giao hàng, điều khoản thanh toán và trách nhiệm hai bên.
- Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin – C/O): C/O giúp xác định nguồn gốc hàng hóa, từ đó hưởng các ưu đãi thuế quan theo hiệp định thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc (nếu có). Đây là chứng từ rất quan trọng trong xuất khẩu chính ngạch.
- Giấy kiểm dịch/kiểm định chất lượng: Áp dụng với các mặt hàng như nông sản, thực phẩm, động vật, thực vật hoặc hàng hóa có yêu cầu kiểm soát chất lượng. Đây là điều kiện bắt buộc để được phép thông quan tại cả hai nước.
- Vận đơn (Bill of Lading hoặc Trucking Bill): Chứng từ vận tải do đơn vị logistics phát hành, xác nhận việc hàng hóa đã được tiếp nhận và đang trên hành trình vận chuyển. Đây cũng là căn cứ để nhận hàng tại cửa khẩu hoặc kho đích.
Ngoài các chứng từ chính trên, một số mặt hàng đặc thù có thể cần thêm giấy phép xuất khẩu chuyên ngành, chứng nhận kiểm dịch bổ sung hoặc giấy tờ theo yêu cầu riêng từ phía Trung Quốc.
Việc đảm bảo tất cả chứng từ có thông tin đồng nhất, không sai lệch giữa các giấy tờ là yếu tố then chốt giúp quá trình thông quan diễn ra nhanh chóng và hạn chế tối đa rủi ro phát sinh.
Bước 3: Khai báo hải quan điện tử tại Việt Nam
Sau khi chuẩn bị đầy đủ chứng từ, doanh nghiệp tiến hành khai báo hải quan trên hệ thống điện tử VNACCS/VCIS. Tại bước này, tờ khai sẽ được hệ thống phân luồng:
- Luồng xanh: thông quan nhanh, không kiểm tra hồ sơ
- Luồng vàng: kiểm tra hồ sơ giấy
- Luồng đỏ: kiểm tra thực tế hàng hóa
Tùy vào mức độ rủi ro của lô hàng, cơ quan hải quan sẽ quyết định hình thức kiểm tra tương ứng. Doanh nghiệp cần đảm bảo thông tin khai báo chính xác tuyệt đối để tránh bị chuyển luồng hoặc xử phạt.
Bước 4: Kiểm tra và thông quan tại cửa khẩu Việt Nam
Khi tờ khai được chấp nhận, hàng hóa sẽ được đưa ra cửa khẩu để làm thủ tục xuất khẩu. Hải quan có thể tiến hành:
- Kiểm tra hồ sơ gốc
- Đối chiếu thực tế hàng hóa với tờ khai
- Kiểm hóa ngẫu nhiên nếu cần
Nếu không có vấn đề phát sinh, hàng sẽ được cấp phép xuất khẩu và tiếp tục hành trình sang Trung Quốc.

Quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc
Bước 5: Vận chuyển hàng đến cửa khẩu Trung Quốc
Hàng hóa sau khi thông quan phía Việt Nam sẽ được vận chuyển sang cửa khẩu Trung Quốc thông qua các hình thức:
- Đường bộ: phổ biến nhất đối với hàng nông sản, hàng tiêu dùng
- Đường biển: phù hợp hàng số lượng lớn, container
- Đường sắt: ngày càng được sử dụng để tối ưu chi phí và thời gian
Trong quá trình vận chuyển, doanh nghiệp cần đảm bảo điều kiện bảo quản phù hợp, đặc biệt với hàng dễ hư hỏng.
Bước 6: Làm thủ tục nhập khẩu tại Trung Quốc
Khi hàng đến cửa khẩu Trung Quốc, đối tác nhập khẩu hoặc đơn vị khai thuê sẽ thực hiện:
- Khai báo hải quan nhập khẩu
- Nộp các loại thuế và phí theo quy định
- Thực hiện kiểm dịch, kiểm tra chất lượng (nếu thuộc diện bắt buộc)
- Đối chiếu chứng từ với cơ quan hải quan Trung Quốc
Đây là bước quan trọng vì Trung Quốc có tiêu chuẩn kiểm soát rất nghiêm ngặt, đặc biệt với thực phẩm và nông sản.
Bước 7: Thông quan và giao hàng
Sau khi hoàn tất kiểm tra và nghĩa vụ thuế, hàng hóa sẽ được thông quan và giải phóng. Lúc này, hàng được:
- Giao đến kho của nhà nhập khẩu hoặc khách hàng cuối
- Hoàn tất quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc vận chuyển quốc tế
- Thanh toán phần còn lại theo hợp đồng (nếu có)
Các chi phí khi thông quan chính ngạch
Trong quá trình xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến thủ tục mà còn cần dự trù đầy đủ các khoản chi phí phát sinh. Việc hiểu rõ từng nhóm chi phí giúp doanh nghiệp chủ động ngân sách, hạn chế tình trạng đội chi phí hoặc phát sinh ngoài kế hoạch trong quá trình thông quan và vận chuyển hàng hóa.
Dưới đây là bảng tổng hợp các nhóm chi phí phổ biến trong quy trình thông quan chính ngạch:
| Nhóm chi phí | Chi tiết khoản phí | Nội dung áp dụng |
| Chi phí tại Việt Nam | Phí khai báo hải quan | Chi phí thực hiện tờ khai điện tử VNACCS/VCIS |
| Phí kiểm dịch, kiểm định | Áp dụng với nông sản, thực phẩm, hàng động thực vật | |
| Phí làm chứng từ | C/O, hóa đơn, hợp đồng, dịch thuật (nếu cần) | |
| Phí vận chuyển nội địa | Từ kho doanh nghiệp đến cửa khẩu xuất khẩu | |
| Chi phí vận chuyển quốc tế | Cước vận tải (đường bộ/biển/sắt) | Chi phí chính để đưa hàng từ Việt Nam sang Trung Quốc |
| Phí bốc xếp, nâng hạ | Áp dụng tại kho, cảng hoặc cửa khẩu | |
| Phí container (nếu có) | Container lạnh, container khô tùy loại hàng | |
| Chi phí tại Trung Quốc | Thuế nhập khẩu | Tính theo mã HS và chính sách thuế Trung Quốc |
| Thuế giá trị gia tăng (VAT nhập khẩu) | Áp dụng theo quy định từng mặt hàng | |
| Phí kiểm tra hải quan | Kiểm dịch, kiểm tra chất lượng hàng hóa | |
| Chi phí dịch vụ logistics | Phí dịch vụ thông quan | Thuê đơn vị khai báo, xử lý thủ tục |
| Phí tư vấn chứng từ | Hỗ trợ chuẩn hóa hồ sơ xuất khẩu | |
| Phí lưu kho, chờ thông quan | Phát sinh khi hàng bị giữ hoặc chờ kiểm tra |

Các chi phí khi thông quan chính ngạch
Kinh nghiệm giúp thông quan nhanh, hạn chế rủi ro
Để tối ưu quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc, doanh nghiệp cần:
- Chuẩn hóa bộ chứng từ ngay từ đầu: Đảm bảo tất cả giấy tờ như invoice, packing list, hợp đồng và C/O có thông tin thống nhất tuyệt đối. Chỉ một sai lệch nhỏ về tên hàng, số lượng hoặc mã HS cũng có thể khiến hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi hoặc kiểm tra lại.
- Xác định đúng mã HS của hàng hóa: Mã HS ảnh hưởng trực tiếp đến thuế suất và chính sách kiểm tra. Việc áp sai mã có thể dẫn đến truy thu thuế hoặc bị giữ hàng để xác minh lại.
- Kiểm tra kỹ yêu cầu kiểm dịch của Trung Quốc trước khi xuất hàng: Đặc biệt với nông sản và thực phẩm, cần cập nhật quy định theo từng thời điểm để tránh tình trạng hàng đến cửa khẩu nhưng không đủ điều kiện nhập khẩu.
- Đóng gói hàng hóa đúng tiêu chuẩn vận chuyển đường dài: Bao bì cần chắc chắn, chống ẩm, chống va đập và phù hợp với điều kiện lưu kho tại cửa khẩu để hạn chế hư hỏng trong quá trình chờ thông quan.
- Làm việc với đơn vị logistics có kinh nghiệm tuyến Việt – Trung: Đơn vị am hiểu thủ tục như VietCargo sẽ hỗ trợ xử lý hồ sơ nhanh hơn, đồng thời dự đoán trước các rủi ro có thể phát sinh tại cửa khẩu.
- Theo dõi sát tình trạng thông quan và chính sách cửa khẩu: Một số cửa khẩu có thể thay đổi quy định theo mùa hoặc theo nhóm hàng, vì vậy việc cập nhật thông tin thường xuyên giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch vận chuyển.
- Không dồn hàng vào thời điểm cao điểm xuất khẩu: Các dịp lễ hoặc mùa cao điểm nông sản dễ gây ùn tắc cửa khẩu, làm kéo dài thời gian thông quan và tăng chi phí lưu kho.
Gợi ý giải pháp logistics hỗ trợ thông quan tại VietCargo
Trong bối cảnh thủ tục xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc ngày càng phức tạp và yêu cầu chứng từ ngày càng chặt chẽ, việc lựa chọn một đơn vị logistics am hiểu tuyến Việt – Trung đóng vai trò rất quan trọng. Không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian xử lý hồ sơ, mà còn giảm thiểu rủi ro bị ách tắc tại cửa khẩu và tối ưu chi phí vận chuyển tổng thể.
VietCargo là đơn vị chuyên cung cấp giải pháp logistics trọn gói cho doanh nghiệp có nhu cầu gửi hàng đi Trung Quốc, đặc biệt phù hợp với các nhóm hàng nông sản, hàng tiêu dùng, hàng thương mại và hàng xuất khẩu chính ngạch.
Dưới đây là những giải pháp hỗ trợ thông quan mà VietCargo đang triển khai:
- Tư vấn quy trình thông quan chính ngạch từ A–Z: Hỗ trợ doanh nghiệp nắm rõ từng bước trong quy trình xuất khẩu sang Trung Quốc, từ chuẩn bị chứng từ, khai báo hải quan đến khâu thông quan tại cửa khẩu.
- Hỗ trợ chuẩn hóa bộ chứng từ xuất khẩu: Kiểm tra và điều chỉnh các giấy tờ như invoice, packing list, C/O… đảm bảo thống nhất thông tin, hạn chế tối đa rủi ro bị trả hồ sơ.
- Dịch vụ khai báo hải quan nhanh chóng: Thực hiện khai báo điện tử và xử lý thủ tục thông quan tại Việt Nam, giúp rút ngắn thời gian chờ tại cửa khẩu.
- Vận chuyển hàng hóa tuyến Việt – Trung trọn gói: Cung cấp đa dạng phương thức vận chuyển như đường bộ, container lạnh, phù hợp từng loại hàng hóa và nhu cầu của doanh nghiệp.
- Xử lý tình huống phát sinh tại cửa khẩu: Hỗ trợ doanh nghiệp trong trường hợp bị kiểm hóa, yêu cầu bổ sung chứng từ hoặc điều chỉnh hồ sơ từ phía hải quan.
- Tối ưu chi phí logistics cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Đưa ra phương án vận chuyển phù hợp, giúp giảm chi phí nhưng vẫn đảm bảo tốc độ và độ an toàn của hàng hóa.
Với kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực vận chuyển quốc tế, VietCargo giúp doanh nghiệp đơn giản hóa toàn bộ quy trình gửi hàng đi Trung Quốc theo đường chính ngạch, từ đó tập trung hơn vào hoạt động kinh doanh và mở rộng thị trường.

Gợi ý giải pháp logistics hỗ trợ thông quan tại VietCargo
Quy trình thông quan chính ngạch sang Trung Quốc là chuỗi thủ tục phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ pháp lý, chứng từ đến vận chuyển và kiểm dịch. Việc nắm vững quy trình không chỉ giúp hạn chế rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả xuất khẩu và khả năng mở rộng thị trường.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần tư vấn về quy trình thông quan chính ngạch hoặc tìm giải pháp gửi hàng đi Trung Quốc an toàn – nhanh chóng – tối ưu chi phí, hãy liên hệ với VietCargo qua hotline 0283.6066.666 hoặc 0931.620.000 để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ chi tiết từng trường hợp cụ thể.
Xem thêm:







