Bạn có nhu cầu xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài. Bạn đang muốn tìm hiểu chi tiết về quy trình xuất khẩu để chuẩn bị sẵn sàng và giúp cho quá trình từ chuẩn bị cho đến thông quan xuất khẩu hàng hóa diễn ra nhanh gọn tránh sự cố, thiếu sót gây ra tình trạng chậm trễ hoặc phát sinh chi phí. Trong bài chia sẻ sau những chuyên gia xuất khẩu – vận chuyển hàng hóa quốc tế với hơn 20 năm kinh nghiệm từ VietCargo sẽ hướng dẫn chi tiết trọn bộ về các bước xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài. Hướng dẫn cụ thể đồng thời giúp bạn có thể ước tính lên phương án ngân sách phù hợp cho quy trình xuất nhập khẩu hàng hóa.
Xuất khẩu hàng hóa là gì?
Theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại 2005 quy định về xuất khẩu hàng hóa như sau:
“Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.”
Hiểu đơn giản thì xuất khẩu hàng hóa là quá trình bán và vận chuyển hàng hóa từ quốc gia này đến quốc gia khác nhằm mục đích tiêu thị, sử dụng hoặc kinh doanh.
9 Bước của quy trình xuất khẩu hàng hóa
Quy trình xuất khẩu hàng hóa là một chuỗi các công việc được sắp xếp theo trình tự logic, từ khi ký kết hợp đồng với đối tác nước ngoài cho đến khi hàng hóa rời khỏi lãnh thổ Việt Nam.
Về cơ bản thì quy trình xuất khẩu hàng hóa sẽ bao gồm 9 bước như sau:
Bước 1: Ký kết hợp đồng ngoại thương và chuẩn bị hàng hóa
Trước khi hàng hóa được xuất khẩu ra nước ngoài cần có một hợp đồng ngoại thương (Sales Contract) rõ ràng, quy định các điều khoản về hàng hóa, giá cả, điều kiện giao hàng (Incoterms), phương thức thanh toán.
Chứng từ cần thiết: Hợp đồng ngoại thương, Proforma Invoice (Hóa đơn chiếu lệ).
Bước 2: Đóng gói, ghi ký mã hiệu
Sau khi hai bên ký kết hợp đồng thì hàng hóa phải được đóng gói phù hợp với tính chất và phương thức vận chuyển (đường biển, hàng không). Ký mã hiệu (Shipping Mark) phải rõ ràng, đúng quy định để dễ dàng nhận diện.
Bước 3: Thuê phương tiện vận tải & đặt chỗ
Tùy theo thỏa thuận trong Incoterms, người bán hoặc người mua sẽ chịu trách nhiệm thuê phương tiện. Bạn cần làm việc với các hãng tàu hoặc forwarder để đặt chỗ (Booking) và nhận Booking Note.
Chứng từ cần thiết: Booking Note.
Bước 4: Mua bảo hiểm hàng hóa
Việc mua bảo hiểm là bắt buộc đối với một số điều kiện Incoterms như CIF. Bảo hiểm bồi thường cho các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình vận chuyển.
Chứng từ cần thiết: Giấy chứng nhận bảo hiểm (Insurance Certificate).
Bước 5: Chuẩn bị bộ chứng từ xuất khẩu
Hàng hóa xuất khẩu để được thông quan nhanh chóng không bị chậm trễ cần phải có một bộ chứng từ xuất khẩu đầy đủ.
Chứng từ cần thiết bao gồm:
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)
- Phiếu đóng gói (Packing List)
- Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O – Certificate of Origin)
- Chứng từ kiểm dịch (nếu có) (Phytosanitary Certificate)
- Vận đơn (Bill of Lading – B/L cho đường biển hoặc Airway Bill – AWB cho đường hàng không)
Bước 6: Khai hải quan và thông quan hàng hóa
Doanh nghiệp thực hiện khai tờ khai hải quan điện tử thông qua hệ thống VNACCS. Hàng hóa sẽ được kiểm hóa (nếu được phân luồng kiểm tra) trước khi được cơ quan hải quan cho phép thông quan.
Chứng từ cần thiết: Tờ khai hải quan, các chứng từ trong bộ hồ sơ hải quan.
Quy trình làm thủ tục hải quan như sau:
Mở tờ khai hải quan:
Chuẩn bị hồ sơ khai hải quan bao gồm:
- Giấy giới thiệu nhân viên giao nhận
- Giấy tiếp nhận hồ sơ do hải quan cấp (02 bản)
- Tờ khai hải quan (02 bản)
- Hợp đồng ngoại thương (bản sao)
- Hóa đơn thương mại (invoice)
- Phiếu đóng gói (packing list)
Đăng ký tờ khai
Đăng ký viên dựa vào thông tin trên bước mở tờ khai để nhập thông tin và trình lãnh đạo ký để lô hàng được thông quan. Nếu lô hàng không có vấn đề gì sẽ được đưa vào luồng xanh, ngược lại nếu lô hàng cần bị kiểm tra sẽ rơi vào luồng vàng hoặc đỏ.
Đóng phí làm thủ tục hải quan
Lấy tờ khai
Bộ phận hải quan sẽ ghi số container và số seal vào mặt sau của tờ khai (phần dành cho hải quan)
Thanh lý tờ khai
Người làm thủ tục hải quan sẽ trình tờ khai được hoàn thiện để nhân viên thương vụ cảng kiểm tra container và seal đã được hạ chưa và có hạ đúng không. Sau đó container sẽ được hệ thống cảng tiếp nhận.
Vào sổ tàu
Khi container đã được hạ nó sẽ được vào sổ tàu. Nhân viên giao nhận phải ký vào biên bản bàn giao vào xác nhận tình trạng container.
Thực xuất từ khai hải quan
Sau khi lô hàng đã được giao, nhân viên giao nhận phải làm thực xuất cho lô hàng, bao gồm các giấy tờ:
- Tờ khai hải quan (1 bản chính, 1 bản sao)
- Commercial invoice (1 bản chính)
- Vận đơn đường biển (bill tàu)
Bước 7: Giao hàng cho tàu
Sau khi thông quan cho lô hàng, doanh nghiệp cung cấp chi tiết bill để hãng tàu làm vận đơn. Giao hàng cho tàu sẽ được kết thúc khi doanh nghiệp đã nhận được vận đơn đường biển, có thể là bill gốc (03 bản) hoặc surrendered bill.
Bước 8: Thanh toán tiền hàng
Người làm thủ tục xuất khẩu phải hoàn thành bộ chứng từ thanh toán bao gồm:
- Hóa đơn thương mại (commercial invoice)
- Phiếu đóng gói (packing list)
- Vận đơn đường bẩn
- Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)
- Giấy chứng nhận khử trùng
Tùy theo phương thức thanh toán đã thỏa thuận (T/T, L/C, D/P…), người bán sẽ xuất trình chứng từ cho ngân hàng để nhận tiền thanh toán.
Bước 9: Bàn giao chứng từ cho người mua
Sau khi hàng được xếp lên tàu, người bán gửi bộ chứng từ gốc (đặc biệt là vận đơn) cho người mua để họ có thể nhận hàng tại cảng đến.
Phân biệt quy trình cho hàng FCL, LCL và hàng Air
Quy trình xuất khẩu hàng hóa của mỗi lô hàng lại có sự khác biệt:
- FCL (Full Container Load): Dành cho hàng đủ xếp nguyên container. Quy trình tập trung vào việc lấy rỗng container tại bãi, hạ hàng tại kho riêng rồi giao nguyên container đầy đến cảng.
- LCL (Less than Container Load): Dành cho hàng lẻ, không đủ xếp nguyên container. Hàng của bạn sẽ được gom chung với hàng của các chủ hàng khác trong một container. Quy trình có thêm bước giao hàng đến kho CFS (kho gom hàng) của người gom hàng.
- Hàng Air (Đường hàng không): Tốc độ là ưu tiên số một. Quy trình nhanh chóng hơn, thủ tục hải quan thường được giải quyết tại sân bay, và bộ chứng từ sử dụng Airway Bill thay vì Bill of Lading.
Tùy theo phương thức vận chuyển, phương thức vận tải, lô hàng, tốc độ vận chuyển yêu cầu mà quy trình thông quan vận chuyển hàng hóa sẽ được thực hiện và có những điều chỉnh phù hợp.
Giải đáp: Vai trò các bên trong xuất khẩu hàng hóa và các thuật ngữ quan trọng
Hiểu rõ về quy trình xuất khẩu thông quan hàng hóa bạn cần phải hiểu về những khái niệm chính sau đây:
- Shipper (Người gửi hàng): Chính là bạn – người xuất khẩu.
- Consignee (Người nhận hàng): Đối tác nhập khẩu của bạn ở nước ngoài.
- Forwarder/Logistics Provider: Đơn vị cung cấp dịch vụ logistics, giúp bạn sắp xếp toàn bộ hoặc một phần quy trình vận chuyển, thủ tục.
- Hãng tàu (Shipping Line): Đơn vị sở hữu tàu biển, cung cấp dịch vụ vận chuyển đường biển.
- Incoterms: Các điều kiện thương mại quốc tế, quy định rõ trách nhiệm, chi phí và rủi ro được chuyển giao từ người bán sang người mua tại điểm nào. Ví dụ: FOB, CIF, EXW…
Cách tính toán chi phí và xây dựng báo giá xuất khẩu theo Incoterms
Chi phí xuất khẩu hàng hóa bao gồm những gì?
Xuất khẩu hàng đặc biệt là cho mục đích kinh doanh thì chi phí vẫn luôn là yếu tố được đặt lên hàng đầu. Hiểu được điều đó thì VietCargo đã giúp bạn phân tích về những chi phí chính trong xuất khẩu hàng hóa ngay phía dưới đây:
Chi phí cho một lô hàng xuất khẩu được cấu thành từ 3 nhóm chính:
- Chi phí hàng hóa (Goods Cost): Giá gốc bạn mua hoặc sản xuất ra sản phẩm.
- Chi phí vận tải và logistics (Freight & Logistics Cost):
- Cước vận tải chính (Ocean Freight/Air Freight)
- Phí xếp dỡ tại cảng (THC)
- Phí vận chuyển nội địa (Trucking)
- Phí làm chứng từ (Documentation Fee)
- Phí hải quan (Customs Fee)
- Phí bảo hiểm (Insurance)
- Các loại phí địa phương khác (Local Charges)…
- Lợi nhuận mong muốn (Profit Margin)
Tùy theo điều khoản vận chuyển quốc tế (Incoterms) doanh nghiệp áp dụng mà cách tính chi phí sẽ có sự khác biệt. Bạn có thể theo dõi ngay một ví dụ minh họa chi tiết dưới đây:
Ví dụ: Bạn cần khẩu 1 container 20′ hàng thủ công mỹ nghệ từ HCM đi Los Angeles. Giá trị hàng hóa là 10,000 USD.
Báo giá theo điều kiện FOB (Free On Board – Giao lên tàu):
- Giá hàng hóa: 10,000 USD
- Phí vận chuyển nội địa ra cảng Cát Lái: 150 USD
- Phí xếp dỡ (THC): 100 USD
- Phí làm chứng từ, thủ tục hải quan: 200 USD
- Lợi nhuận (giả sử 10%): 1,000 USD
=> Giá FOB = 10,000 + 150 + 100 + 200 + 1,000 = 11,450 USD
Lưu ý: Người mua sẽ chịu cước biển và bảo hiểm từ cảng đi.
Báo giá theo điều kiện CIF (Cost, Insurance and Freight – Tiền hàng, Bảo hiểm và Cước phí):
- Giá FOB cơ bản: 11,450 USD
- Cước biển đi Los Angeles: 1,500 USD
- Phí bảo hiểm (tính trên giá trị hàng hóa + cước biển, giả sử 0.3%): ~35 USD
=> Giá CIF = 11,450 + 1,500 + 35 = 12,985 USD
Những sai lầm thường gặp khi xuất khẩu hàng hóa và cách phòng tránh
Đối với những doanh nghiệp mới, doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm thì quy trình xuất khẩu hàng hóa thường gặp phải một số sai lầm sau đây:
- Sai sót trong chứng từ: Tên, số lượng, trọng lượng… khai báo không khớp giữa các chứng từ sẽ dẫn đến việc hàng bị giữ lại, không thể thông quan.
Giải pháp: Kiểm tra chéo kỹ lưỡng trước khi nộp.
- Không nắm rõ quy định về hàng hóa đặc thù: Một số mặt hàng như nông sản, thủy sản, đồ gỗ… cần có giấy phép kiểm dịch, giấy phép xuất khẩu.
Giải pháp: Bạn hãy tìm hiểu kỹ trước khi ký hợp đồng.
- Hiểu sai Incoterms: Hiểu sai về trách nhiệm và chi phí dẫn đến việc phát sinh các khoản chi ngoài dự kiến, gây thua lỗ.
Giải pháp: Hãy tham khảo kỹ bộ quy tắc Incoterms® 2020 của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC).
- Dự trù chi phí không chính xác: Bỏ sót các loại phí địa phương (local charges) khiến báo giá bị lỗ.
Giải pháp: Hãy làm việc với một đơn vị forwarder uy tín để được cung cấp bảng báo giá chi tiết, minh bạch.
VietCargo – Giải pháp thông quan xuất khẩu hàng hóa chuyên nghiệp
Thực tế thì quá trình thông quan xuất khẩu hàng đặc biệt là với một doanh nghiệp mới, doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm là vô cùng phức tạp. Bạn cần phải có nhân viên am hiểu về xuất nhập khẩu, hiểu rõ quy trình làm việc cách thức làm việc cho đến đảm bảo quy trình xuất khẩu hàng hóa được thực hiện nhanh chóng, chuẩn xác, không sai sót.
Đó chính là lý do mà hầu hết các doanh nghiệp đều lựa chọn thuê một đơn vị chuyên nghiệp thay mặt mình thực hiện mọi quy trình, thủ tục thông quan xuất nhập khẩu hàng hóa.
Với hơn 20 năm kinh nghiệm vận chuyển, thông quan và xuất nhập khẩu hàng hóa quốc tế, VietCargo tự hào cung cấp đến khách hàng, các doanh nghiệp một dịch vụ xuất nhập khẩu hàng hóa chuyên nghiệp, toàn diện đảm bảo chất lượng.
Chúng tôi hỗ trợ toàn diện từ:
- Đóng gói hàng hóa đảm bảo quy định vận chuyển quốc tế
- Làm thủ tục hải quan – kê khai thuế, hải quan và thông quan hàng hóa trọn gọn
- Lấy hàng tận nhà – Giao hàng tận nơi
Với đội ngũ nhân sự giàu kinh nghiệm luôn làm việc tận tâm, chúng tôi đã và đang là đối tác tin cậy của hàng ngàn cá nhân, doanh nghiệp trên khắp cả nước để gửi hàng quốc tế, vận chuyển hàng hóa quốc tế và xuất nhập khẩu hàng hóa đảm bảo uy tín – nhanh gọn và tối ưu chi phí.
Xem thêm: Dịch vụ gửi hàng quốc tế uy tín tại VietCargo!
Trên đây VietCargo đã giúp bạn giải đáp chi tiết từng bước của quy trình xuất khẩu hàng hóa cũng như những lưu ý quan trọng cần phải biết khi thông quan xuất khẩu hàng hóa quốc tế. Bạn đã sẵn sàng cho quy trình thông quan, xuất khẩu, gửi hàng quốc tế hay chưa? Liên hệ ngay với VietCargo:
- Địa chỉ: 180/17 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường Thạnh Mỹ Tây
- Email: contact@vietcargo.vn
- Hotline: 028.3606.6666 – 0931.620.000


9 Bước của quy trình xuất khẩu hàng hóa
Bước 8: Thanh toán tiền hàng
Chi phí xuất khẩu hàng hóa bao gồm những gì?




